Prebiotica en Probiotica
Uw darm is uw gezondheidsmeter.
In de darm, met name de dikke darm, huizen biljoenen darmbacteriën –de darmflora-, meer dan anderhalf kilo en meer dan tientallen keer aan lichaamscellen, die allemaal in een goede harmonie met elkaar leven.
Er bestaan over de hele wereld wel een paar duizend verschillende soorten darmbacteriën. Bij een gezond mens komen er ongeveer twee honderd verschillende soorten bacteriën in de darmen voor, die bij iedereen uit een unieke combinatie bestaat. De darmflora verschilt per mens, maar heeft wel dezelfde diversiteit van darmbacterie-genen. Goedaardige of essentiële bacteriën zijn de bifidobacterie, de lactobacterie, de peptostreptoc en varianten van de E.coli.
Wanneer nu de darmflora verstoord raakt is het van groot belang om deze weer zo snel mogelijk te herstellen, want bij een verstoorde darmflora kunnen ziekmakende bacteriën, parasieten, gif of andere ongewenste indringers de overhand krijgen. De verhoudingen van de gunstige en schadelijke bacteriën zijn uit hun evenwicht geraakt. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door: een antibioticakuur, medicijnen, ziekte, stress, psychische spanningen of ongezonde voeding. Het gevolg van een beschadigde darmflora is dat onze weerstand –immuniteit- verzwakt is geraakt.
De darmflora herstellen, immuniteit versterken
Probiotica heeft een gezondheid bevorderend effect en wordt vooral ingezet bij een verstoorde darmfunctie. In de meeste gevallen zijn dat melkzuurbacteriën, je kent ze wel de bekende drankjes in kleine flesjes. Ook suppletie wordt vaak aangeraden. Maar beter is de natuurlijke vorm van probiotica zoals die in gefermenteerde biologische voeding voorkomt: rauwe melk en -kaas, zuurkool, yoghurt, miso, groene augurken, natto, kefir, kombucha thee, kimchi, chocolade-nibs, agave, knollen et cetera. Gefermenteerde voedingsstoffen helpen de darmflora herstellen waardoor een beter immuunsysteem dat bestand komt tegen virussen en andere ziekteverwekkers.
Wat is nu het verschil tussen probiotica en prebiotica
Gezonde (probiotica) bacteriën floreren op oplosbare of fermenteerbare vezels, ook wel prebiotica genoemd. Prebiotica zijn ónverteerbare microscopisch kleine voedingsvezels die onze spijsvertering niet kunnen verteren. De spijsvertering heeft niet de enzymen hiervoor. Wel is het essentieel voedsel voor de gezonde darmbacteriën in de dikke darm. Oplosbare, vezels voeden, onderhouden en stimuleren de gezonde darmflora. In de dikke darm worden voedingsvezels opgelost en omgezet in voedzame vetzuren, vitaminen en mineralen. Zonder prebiotica voedsel zouden gezonde darmbacteriën namelijk maar heel kort leven. De inzet van probiotica zonder prebiotica heeft dus geen zin, beide zijn effectiever in het darmkanaal dan apart.
Probiotica en prebiotica, beide zijn van groot belang voor een goede darmgezondheid
Prebiotica floreert de darmflora.
Prebiotica is een substantie van zachte vezels die in voedingsmiddelen zitten.
Nu gaan we even technisch doen. Onthoud alleen de goede plantenstofjes –prebiotica- die je iedere dag kunt gebruiken voor een optimale darmflora.
Vooral inuline en oligosacchariden,
- Xylo-oligosacchariden (XOS),
- Fructo-oligosacchariden (FOS) en
- Galacto-oligosacchariden (GOS).
Al deze stofjes vind je in rauwe natuurlijke voedingsmiddelen, verse groenten, fruit en peulvruchten.
Inuline vind je in: de wortels van be-paalde planten, witlof, kliswortel, chico-rei, aardpeer, schorseneren, yaconwor-tel, artisjokken, paardenbloemblaadjes.
Paardenbloemblaadjes vind je veelal in de tuin en zijn heerlijk in een salade.
XOS vind je in : maiskolven
FOS vind je in: witlof, uien, prei, asperges, knoflook, banaan, haver, schorseneer…
GOS vind je in: moedermelk en peul-vruchten
Andere prebiotische eigenschappen die de Bifidusbacterie stimuleren zitten in: melkwei, perensap, gelei van heemst-wortel, frambozengelei en appels (waar pectine in zit).
De stofjes inuline en oligosacchariden geven elkaar een volledige prebiotica aanvulling vanwege dat inuline een lange prebiotica keten en oligisaccha-riden een korte prebiotica keten heeft. Tezamen verbeteren ze de opnamen van magnesium en calcium in de darm.
Obstipatie
Onoplosbare vezels (harde schilletjes van zaden, restproducten: lignine, cellulose en Hemicellulose) is geen voedsel voor de darmbacteriën en spijsvertering, beide kunnen ze niet verteren. Wel kunnen ze kortdurig ingezet worden bij obstipatie. De ruwe vezels irriteren de binnenkant van de darm, dat vervolgens glijmiddelachtige vloeistoffen afscheidt waardoor de passage van eten door het darmstelsel versneld wordt. Gebruik onoplosbare vezels niet langdurig omdat het dan de darmwand gaat irriteren.